Accepteer cookies om deze inhoud in te laden.

Eind 2019 heeft Het Nieuwe Instituut de nalatenschap van architect Hans Tupker (1935-2015) verworven. De acquisitie van dit archief is een uitvloeisel van de tentoonstelling Structuralisme (2014) waarbij geput werd uit archieven van o.a. Piet Blom, Joop van Stigt en Herman Hertzberger. Het archief van Hans Tupker vormt hierop een aanvulling. Naar de inhoud van het archief moet nog onderzoek gedaan worden. Een goed moment om het acquistieproces zelf wat nader te bekijken, omdat inzicht in de verwervingsprocedure relevante informatie oplevert voor de duiding van het archief. Hoe bijvoorbeeld verloopt het contact met de schenker? Welke keuzes worden gemaakt bij de selectie en waardering van projecten en documenten?

Internationale Jetset

Terwijl in het Amsterdam van de jaren zeventig de focus lag op de stadvernieuwing en de bewonersinspraak richtte Hans Tupker zijn aandacht op het dan opkomende internationale postmodernisme en de rebellerende architecten van NewYork Five. Lang voordat Michael Graves, John Hejduk, Peter Eisenman en Zaha Hadid wereldberoemd werden, bezochten ze Tupker in Amsterdam. Hij bracht zijn studenten, onder wie Sjoerd Soeters, Rudy Uytenhaak, Koen van Velsen, Jo Coenen, Wier Arets en Bert Dirkx, met hen in contact via gastcolleges en gemeenschappelijke besprekingen van ontwerpen en discussies over de toekomst van het vak. Gaande zijn leven breidde Tupker zijn internationale netwerk steeds verder uit, tot in Japan met contacten als Tadao Ando en Takamitsu Azuma.

Een enorme verrijking van deze verwerving waren de verhalen van Joosje Tupker en Madeleine Steigenga, over deze internationale contacten, hun tijd in het Amsterdamse huis en over Tupkers positie in het werkveld. Zo vertelden ze dat architect Zaha Hadid (1950-2016) een nacht bleef logeren en in het relatief kleine bad van de Tupkers zat uit te rusten. Dergelijke verhalen, die nog mooier klinken als ze worden verteld door ooggetuigen, en de soms zeer persoonlijke documenten in een archief maken het selecteren en waarderen ervan tot een kwetsbaar proces. Niet alleen de professionele houding van een architect maar ook zijn persoonlijkheid is in het gehele archief tastbaar.

Het Nieuwe Instituut verwacht in de loop van 2020 te starten met de inventarisatie en ontsluiting van het archief.

 

Tekst: Eline de Graaf (V-conservator) en Ellen Smit (conservator). Fotografie: Petra van der Ree